الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

148

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

از آثار او كتاب ، بشرى المحققين در فقه در شش مجلد ، و كتاب الملاذ در فقه در چهار مجلد ، و كتاب الكر ، يك مجلد مىباشد تا آنجا كه گفته و غير از اين‌ها از آثار ديگر كه جمعا هشتاد و دو مجلد تأليف است و تمامى آن‌ها از بهترين و بىسابقه‌ترين آثار مىباشد و در ضمن نگارش اين كتب به تحقيق در رجال و روايت و تفسير پرداخته به طورى كه ، تحقيقات او بىسابقه است . آرى ، او مرا تربيت كرد و از مراتب علمى خود برخوردار ساخت و از هيچ‌گونه احسانى نسبت به من فروگذارى نكرد به حدى كه اكثر فوائد اين كتاب و نكته‌ها و اشارات و تحقيقاتى كه در آن به عمل آمده از مراتب احسان و انعام اوست . خداى متعال او را از عناياتى كه به من ارزانى داشته از بهترين پاداش خويش برخوردار فرمايد . مؤلف گويد : از جمله آثار او ، حل الاشكال فى معرفة الرجال است ابن طاوس اين كتاب را به سبك اختيار رجال كشى كه از آثار شيخ طوسى است گردآورده و همان كتاب را شيخ حسن ( صاحب معالم ) فرزند شهيد ثانى رحمه اللّه تلخيص كرده و زوائد آن را ناديده گرفته و به نام : تحرير الطاووسى چهرهء تازه‌اى بدان داده است . سيد ، كتاب حل الاشكال را در روز بيست و سوم ماه ربيع الآخر سال 644 هجرى در شهر حله در خانه‌اى كه مجاور با خانه جدش ورام بن ابى فراس بوده به پايان آورده است . يكى از علما ، پس از آنكه نسبش را به شرحى كه ما گفتيم به حضرت امام حسن مجتبى عليه السّلام منتهى ساخته ، اظهار داشته ، مادر سيد احمد و برادرش رضى الدّين على ، دختر شيخ مسعود ورام بن ابى فراس بود ، و مادر مادرش دختر شيخ طوسى است . و شيخ ورام به مشاراليها و خواهرش كه مادر ابن ادريس حلى بوده ، همگى آثار خود و آثار اصحاب شيعه را اجازه داده است .